Giá vật liệu xây dựng luôn là yếu tố ảnh hưởng trực tiếp đến tổng chi phí và tiến độ thi công. Trong bối cảnh thị trường liên tục biến động, nhiều chủ đầu tư và nhà thầu đặt câu hỏi giá vật liệu xây dựng tăng hay giảm trong thời gian tới để có kế hoạch chuẩn bị phù hợp. Việc nhìn lại diễn biến các năm trước và phân tích các yếu tố tác động sẽ giúp dự báo xu hướng chính xác hơn.
Điểm lại giá vật liệu xây dựng giai đoạn 2022 – 2025
Để dự báo chính xác giá vật liệu xây dựng tăng hay giảm trong thời gian tới, việc nhìn lại diễn biến thị trường giai đoạn 2022–2025 là cơ sở quan trọng giúp nhận diện xu hướng chung.
Trong giai đoạn 2022–2023, thị trường vật liệu xây dựng ghi nhận nhiều biến động mạnh. Giá thép, xi măng, cát, đá đồng loạt tăng cao do tác động từ đứt gãy chuỗi cung ứng toàn cầu, chi phí năng lượng leo thang và nhu cầu xây dựng phục hồi nhanh sau dịch. Ở một số thời điểm, giá thép và cát tăng đột biến, khiến chi phí thi công đội lên đáng kể, gây áp lực lớn cho chủ đầu tư và nhà thầu.
Bước sang giai đoạn 2024–2025, giá vật liệu xây dựng có xu hướng ổn định hơn. Mặc dù không còn tăng nóng như giai đoạn trước, mặt bằng giá vẫn duy trì ở mức cao so với thời kỳ trước dịch. Sự ổn định tương đối này giúp các đơn vị thi công chủ động hơn trong việc lập dự toán và kế hoạch vật tư, song rủi ro biến động giá vẫn chưa thể loại bỏ hoàn toàn.
Những yếu tố quyết định giá vật liệu xây dựng tăng hay giảm
Từ bức tranh tổng thể của thị trường, có thể thấy giá vật liệu xây dựng tăng hay giảm không mang tính ngẫu nhiên mà chịu sự chi phối của nhiều yếu tố kinh tế, chính sách và xu hướng phát triển dài hạn.
Nhu cầu xây dựng và đầu tư hạ tầng tăng trở lại
Nhu cầu xây dựng luôn là yếu tố tác động trực tiếp và rõ rệt nhất đến biến động giá vật liệu. Khi thị trường bất động sản phục hồi, các dự án nhà ở, khu đô thị, khu công nghiệp được triển khai trở lại, lượng tiêu thụ vật liệu tăng nhanh trong thời gian ngắn sẽ tạo áp lực lên nguồn cung.
Bên cạnh đó, đầu tư công vào hạ tầng giao thông, cầu đường, sân bay thường triển khai đồng loạt theo kế hoạch ngân sách. Điều này khiến các vật liệu chủ lực như thép, xi măng, cát, đá có xu hướng tăng giá cục bộ theo từng giai đoạn, đặc biệt vào mùa cao điểm xây dựng.
Chi phí năng lượng và logistics tác động trực tiếp đến giá vật liệu
Chi phí năng lượng như điện, xăng dầu và vận chuyển chiếm tỷ trọng lớn trong giá thành vật liệu xây dựng. Chỉ cần giá nhiên liệu tăng, chi phí sản xuất và phân phối vật liệu lập tức bị đẩy lên, khiến giá bán khó có thể giảm dù nhu cầu không tăng mạnh.
Đối với khách hàng và nhà thầu, đây là yếu tố khó kiểm soát nhất vì phụ thuộc vào biến động kinh tế vĩ mô. Đặc biệt với các loại vật liệu nặng, cồng kềnh như cát, đá, thép, chi phí logistics càng cao thì giá vật liệu tại công trình càng dễ biến động theo chiều hướng tăng.
Chính sách thuế, xuất nhập khẩu và bảo vệ môi trường
Các chính sách quản lý khai thác tài nguyên, siết chặt tiêu chuẩn môi trường hay điều chỉnh thuế xuất nhập khẩu có tác động dài hạn đến nguồn cung vật liệu. Khi việc khai thác cát, đá bị kiểm soát chặt chẽ hơn, nguồn cung giảm sẽ khiến giá vật liệu khó giảm trong trung và dài hạn.
Ngoài ra, các rào cản xuất nhập khẩu cũng làm giảm khả năng bù đắp nguồn cung từ bên ngoài. Với khách hàng và nhà thầu, đây là yếu tố cần theo dõi sát vì ảnh hưởng trực tiếp đến chi phí đầu vào và kế hoạch thi công lâu dài.
Công nghệ sản xuất mới và vật liệu xây dựng thế hệ mới
Ở chiều tích cực, việc ứng dụng công nghệ sản xuất hiện đại giúp tối ưu quy trình, giảm hao phí và tiết kiệm năng lượng. Nhờ đó, giá thành sản xuất vật liệu có thể được kiểm soát tốt hơn, góp phần kìm hãm đà tăng giá.
Song song với đó, sự phát triển của vật liệu xây dựng thế hệ mới và vật liệu thay thế giúp giảm áp lực lên các vật liệu truyền thống. Đây là yếu tố mang tính bền vững, tạo thêm lựa chọn cho khách hàng và góp phần ổn định thị trường trong tương lai.
Dự báo giá vật liệu xây dựng tăng hay giảm theo từng nhóm
Từ các yếu tố tác động đã phân tích, có thể thấy giá vật liệu xây dựng tăng hay giảm trong thời gian tới sẽ không diễn biến đồng loạt mà có sự phân hóa rõ rệt theo từng nhóm vật liệu và khu vực cung ứng.
Thép xây dựng
Thép xây dựng được dự báo có xu hướng tăng nhẹ trong thời gian tới, chủ yếu do nhu cầu từ các dự án hạ tầng và công trình công nghiệp tiếp tục duy trì. Bên cạnh đó, chi phí sản xuất thép vẫn chịu ảnh hưởng từ giá năng lượng và nguyên liệu đầu vào.
Tuy nhiên, khả năng xảy ra biến động mạnh như giai đoạn 2022–2023 là không cao. Nguồn cung thép trong nước đã ổn định hơn, giúp thị trường giữ được mặt bằng giá tương đối cân bằng, tạo điều kiện cho nhà thầu chủ động hơn trong việc lập kế hoạch mua vật liệu.
Xi măng và bê tông
Xi măng và bê tông được đánh giá là nhóm vật liệu có mức giá ổn định nhất. Năng lực sản xuất trong nước dồi dào giúp hạn chế tình trạng thiếu hụt nguồn cung, dù chi phí điện, than và vận chuyển vẫn tạo áp lực nhất định.
Trong ngắn hạn, giá xi măng và bê tông có thể điều chỉnh tăng nhẹ theo chi phí đầu vào, nhưng khó xảy ra tình trạng tăng đột biến. Điều này giúp các công trình dân dụng và hạ tầng duy trì tiến độ thi công ổn định.
Cát xây dựng
Cát xây dựng là nhóm vật liệu có nguy cơ tăng giá rõ rệt nhất. Việc siết chặt khai thác tài nguyên, hạn chế mỏ cát và kiểm soát môi trường khiến nguồn cung ngày càng khan hiếm, đặc biệt tại các khu vực đô thị và dự án lớn.
Trong bối cảnh nhu cầu xây dựng vẫn duy trì, giá cát có xu hướng biến động theo từng thời điểm và địa phương. Đây là yếu tố mà chủ đầu tư và nhà thầu cần tính toán kỹ trong dự toán chi phí.
Gạch, đá ốp lát
Giá gạch và đá ốp lát có sự phân hóa rõ rệt theo chất lượng và phân khúc. Các dòng vật liệu phổ thông phục vụ xây dựng cơ bản thường giữ mức giá ổn định, trong khi vật liệu cao cấp, đá tự nhiên và vật liệu thân thiện môi trường có xu hướng tăng giá.
Xu hướng nâng cao chất lượng không gian sống và yêu cầu thẩm mỹ cao hơn khiến nhóm vật liệu hoàn thiện trung – cao cấp ngày càng được ưa chuộng, kéo theo mức giá cao hơn so với trước.
Nhôm, kính và vật liệu hoàn thiện
Nhôm, kính và các vật liệu hoàn thiện khác phụ thuộc nhiều vào chi phí năng lượng và nguyên liệu nhập khẩu. Khi giá điện và chi phí sản xuất biến động, giá bán các vật liệu này cũng có khả năng tăng ở mức trung bình.
Đối với các công trình sử dụng nhiều vật liệu hoàn thiện, việc theo dõi sát diễn biến thị trường và lựa chọn thời điểm mua phù hợp sẽ giúp tối ưu chi phí tổng thể.
Giải pháp tối ưu khi giá vật liệu xây dựng tăng hay giảm khó lường
Trong bối cảnh giá vật liệu xây dựng tăng hay giảm khó dự đoán chính xác, việc chủ động xây dựng chiến lược phù hợp sẽ giúp chủ đầu tư và nhà thầu giảm thiểu rủi ro chi phí, đồng thời đảm bảo tiến độ thi công.
– Lập kế hoạch dự toán sớm, dự phòng chi phí biến động
Việc lập dự toán từ sớm giúp kiểm soát tổng chi phí ngay từ giai đoạn chuẩn bị, hạn chế bị động khi giá vật liệu biến động. Nên dành một khoản dự phòng hợp lý để ứng phó với các đợt tăng giá bất ngờ, đặc biệt với những công trình thi công kéo dài.
– Ưu tiên lựa chọn nhà cung cấp uy tín, báo giá minh bạch và ổn định
Nhà cung cấp có uy tín thường có nguồn hàng ổn định, báo giá rõ ràng và ít biến động bất thường. Điều này giúp giảm rủi ro phát sinh chi phí, nhất là khi cần mua vật liệu theo từng giai đoạn trong bối cảnh giá vật liệu xây dựng tăng hay giảm khó kiểm soát.
– Cân nhắc sử dụng vật liệu thay thế hoặc vật liệu mới
Các loại vật liệu thay thế, vật liệu xây dựng thế hệ mới có thể đáp ứng yêu cầu kỹ thuật với chi phí hợp lý hơn vật liệu truyền thống. Việc lựa chọn đúng vật liệu giúp tối ưu ngân sách mà vẫn đảm bảo chất lượng và độ bền công trình.
– Tối ưu thiết kế và khối lượng vật tư trong thi công
Thiết kế hợp lý và tính toán chính xác khối lượng vật tư giúp hạn chế hao hụt và lãng phí trong quá trình thi công. Đây là giải pháp hiệu quả để giữ chi phí xây dựng trong tầm kiểm soát, đặc biệt khi giá vật liệu xây dựng tăng hay giảm thất thường.
Nhìn chung, diễn biến giá vật liệu xây dựng tăng hay giảm trong thời gian tới sẽ phụ thuộc vào nhiều yếu tố như nhu cầu xây dựng, chi phí năng lượng, chính sách quản lý và công nghệ sản xuất. Để giảm rủi ro và tối ưu chi phí, các chủ đầu tư và nhà thầu nên lập kế hoạch dự toán sớm, lựa chọn nhà cung cấp uy tín và cân nhắc sử dụng vật liệu thay thế phù hợp. Chủ động áp dụng các giải pháp này sẽ giúp công trình ổn định về chi phí và đạt hiệu quả cao nhất trong bối cảnh thị trường khó lường.
Bài viết liên quan: